Umowa pożyczki – jeden ze sposobów dokapitalizowania spółki z o.o. W takiej sytuacji wspólnik zawiera ze spółką z o.o. umowę pożyczki. Jest to więc powszechnie stosowana praktyka gdy spółka z o.o. ma potrzebę pozyskania dodatkowych środków finansowych.
UMOWA POŻYCZKI FORMA
Umowa pożyczki – najlepiej jest zachować formę pisemną, chociaż przy pożyczce do kwoty 1.000,00 zł nie ma takiego obowiązku. Jednakże, jeżeli jedyny wspólnik jest równocześnie jedynym członkiem zarządu i mamy do czynienia z umową pożyczki między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką, to wymaga się formy aktu notarialnego (zgodnie z art. 210 § 2 Kodeksu spółek handlowych).
REPREZENTACJA SPÓŁKI Z O.O.
Co do zasady spółka z o.o. jest reprezentowana zgodnie z zasadami reprezentacji panującymi w spółce. Jednakże, zasada ta nie dotyczy przypadku, kiedy wspólnik udzielający pożyczki jest jednocześnie członkiem zarządu. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w umowie między członkiem zarządu a spółką z o.o., spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Jeżeli spółkę reprezentuje pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników, do dokumentacji należy dołączyć Protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (zwołanego w trybie tradycyjnym lub w trybie art. 240 Kodeksu spółek handlowych) zawierający przedmiotową uchwałę wraz z Listą obecności na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników.
CEL POŻYCZKI
Nie ma obowiązku wskazania w umowie pożyczki, na jaki cel jej się udziela.
UCHWAŁA ZGROMADZENIA WSPÓLNIKÓW
Jeżeli umową spółki nie wyłączono stosowania art. 230 Kodeksu spółek handlowych (zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników), to Zgromadzenie Wspólników powinno podjąć uchwałą w ww. trybie.
Natomiast kwestię ewentualnej dodatkowej zgody Zgromadzenia Wspólników może regulować sama umowa spółki.
Jeżeli spółka z o.o. zawiera umowę pożyczki ze wspólnikiem, który jest jednocześnie członkiem zarządu, to wymaga się zgody Zgromadzenia Wspólników. Takiej zgody udziela się w trybie art. 15 § 1 Kodeksu spółek handlowych.
OPROCENTOWANIE
Korzystnie podatkowo jest udzielić pożyczki oprocentowanej. W innym przypadku po stronie spółki powstanie przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia w postaci odsetek. Dodatkowo, ustalając wysokość odsetek, bezpiecznie jest posłużyć się klauzulą „safe harbour”.
KWESTIE PODATKOWE
Pożyczki udzielane przez wspólnika spółce kapitałowej są zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art. 9 pkt 10 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Umowa pożyczki nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, o ile pożyczkodawcą jest osoba fizyczna niebędąca podatnikiem VAT. Jeżeli obie strony są podatnikami VAT, to taka umowa pożyczki podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT (w takiej sytuacji mamy jednak do czynienia z usługą pośrednictwa finansowego i zwolnieniem przedmiotowym w tym zakresie). Sama kwota pożyczki jest neutralna podatkowo w kontekście CIT. Po stronie spółki nie stanowi ona przychodu, po stronie wspólnika nie jest kosztem uzyskania przychodu.
Podsumowując, jeżeli jako wspólnik (będący również członkiem zarządu danej spółki) udzielasz spółce z o.o. pożyczki, musisz pamiętać o szeregu wymogów formalnych koniecznych do spełnienia. Przykładem może być m.in. uchwała Zgromadzenia Wspólników w sprawie udzielenia zgody na zawarcie umowy pożyczki zgodnie z art. 15 § 1 Kodeksu spółek handlowych czy reprezentacji spółki przez pełnomocnika w trybie art. 210 § 1 Kodeksu spółek handlowych.
